Мактаб ўқувчиларига бериладиган жисмоний юклама хақида тушунча.

0
Мактаб ўқувчиларига бериладиган жисмоний юклама хақида тушунча.

Мактаб ўқувчиларига бериладиган жисмоний юклама хақида тушунча.

Мактаб ўқувчиларига бериладиган жисмоний юклама хақида тушунча.

Хар хил шиддатдаги машкларни бажаришда болалар ва усмирлар организми функционал холатида юз берадиган узгаришлар кам урганилган ва бир тизимга туширилмаган.

Мактабларда укувчиларни жисмоний тарбиялашнинг биринчи боскичида оптимал жисмоний юклама укувчилар оганизмини мактаб кун таритбига мослаб йуналтириши, уларнинг аклий хамда жисмоний кобилиятларини ошириши аникланган.

Укув машгулотларининг утиш шароити укувчиларнинг харакат тайёргарлиги даражаси ва иш кобиляти даражасига мослаб жисмоний юклама хажмининг узгариб бориши ва таъсири тулик урганилмаганлиги таъкидланган.

Хозирги вактгача жисмоний тарбиянинг аралаш дарслари тизимида укувчиларнинг ёши, жинси, индивидуал хусусиятларини хисобга олган холда юкламанинг оптимал меъёрини аниклаш етарли даражада урганилмаганлиги курсатилган.

Куп мутахассислар укув машк жараёнида хаддан зиёд юклама берилиши, машкларнинг шиддатли бажарилиши шугулланувчилар оргинизмида салбий узгаришлар пайдо булишига олиб келишини курсатганлар.

Угил болалар ва кизларнинг махсус машклар билан шугулланиш самараси энг юкори булганида тегишли харакат сифатининг жуда юкори тезлик билан ортиш даври аникланган.

Бугунги кунгача машгулотларининг дарс ва дарсдан ташкари шакилларида жисмоний юкламани чегаралаш кам урганилган сохалардан биридир.

Республика даволовчи жисмоний тарбия диспансерининг келтирган маълумотига кура 350 минг мактаб укувчиси тиббий жисмоний тарбия билан даволашга мухтождир, 40 % уз ёшига нисбатан ортикча огирликка эга. 30 % дан купрогининг кадди-комати бузилган, 20 % дан купроги эса жисмоний усишда оркада колгандир.

А.Н.Нормуродовнинг таъкидлашича, соглом деб хисобланган 6-7  ёшдаги  биринчи   синфга  борган  болалар   11   йиллик  укиш давомида албатта турли касалликларга чалинадилар. 45 % дан ортик мактаб болалари сурункали касалликларга, 50-67 % дан ортиги умуртка пагонаси нуксонларига учрайди. 25% дан ортик укувчи кон томир касалликларига, 20% га якини кон касалликларига дучор булади.

Шундай килиб, жисмоний машклар билан укувчилар оганизмини юкламалаш хусусидаги педагогика сохасига оид адабиётларнинг тахлилга таяниб, куйидаги хулосаларга келиш мумкин.

  1. Хозирги кунгача чоп этилган адабиётларда юкламалашни меъёрлаш, усмирлар, ёшлар ёки юкори малакали спортчилар учунгина ишлаб чикилган.
  2. Куйи синф укувчиларининг жисмоний тайёргарлиги, жинси яшаш шартшароитларини хисобга олган холда жисмоний тарбия дарсларини ташкил этиш хакида маълумотлар жуда кам, уларни амалда куллаш учун тавсияномалар деярли ишлаб чикилмаган.
  3. Атокли олимлар томонидан ишлаб чикилган машклар туркумлари купрок юкори малакали спортчиларнинг имкониятларини хисобга олиб тузилган. Мактаб ёшдаги укувчилар учун мулжаланган Л.Ю.Любомирский томонидан таклиф килинган туркумларда хам тезкорлик, тезлик ва куч ишлатиладиган машклар, хамда харакатли ва спорт уйинлари ва хокозода юкламани меъёрлаш йуллари курсатилмаган.

Мактаб укувчилари, айникса, бошлангич синфлардаги угил ва киз болаларнинг дарс хамда дарсдан ташкарида утиладиган машгулотлардаги юкламанинг фарки ёки табиий шароитга караб жисмоний сифатларни тарбиялаш учун услубий курсатмалар етарли даражада ишлаб чикилмаган.

Mavzular.

manba