O’zbekiston xalqining ma’naviy merosi va milliy madaniyatning tiklanishi.
O’zbekiston xalqining ma’naviy merosi va milliy madaniyatning tiklanishi. O`zbekiston xukumati respublika tashqi siesatining asosiy tamoyillari kuyidagilardan iborat: mafkuraviy karashlardan kat`iy nazar xamkorlik uchun ochilik, umuminsoniy kadriyatlarga, tinchlik va xavfsizlikni saklashga sodiqlik:
davlatning suveren tengligi va chegaralar daxlsizligini xurmat qilish:
boshqa davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik:
nizolarni tinch yo`l bilan hal qilish:
kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik:
ichki milliy konunlar va xuquqiy normalardan xalqaro xuquqning umum e`tirof etilgan qoidolari va normalarining ustuvorligi:
davlatning, xalqning oliy manfaatlari, farovonlik va xavfsizligini ta`minlash maqsadida ittifoqlar tuzish, xal dustliklarga kirish va ulardan ajralib chiqish:
tajovuzkor xarbiy bloklar va uyushmalarga kirmaslik:
davlatlararo alokalarda teng xukukning va o`zaro manfaatdorlik, davlat milliy manfaatlarining ustunligi:
tashqi alokalarni xam ikki tamonlama, xam ko`p tomonlama kelishuvlar asosida rivojlantirish, bir davlat bilan yakinlashish hisobiga boshqasidan uzoqlashmaslik.
1992 yil 2 martda O`zbekiston Respublikasi o`z tarixida birinchi bor xalqaro xamjamiyatning teng xuquqli sub`ekti sifatida Birlashgan Millatlar Tashkiloti a`zoligiga qabul qilindi. 1993 yil fevral oyida Toshkentda BMT vakolatxonasi ta`sis etilib, ish boshladi. Bugungi kunda BTM ning O`zbekistondagi vakolatxonasi respublikada BTM ning taraqqiet Dasturi, Sanoat taraqqieti dasturi. Jahon sog`likni saqlash tashkiloti, narkotiklarni nazorat qilish buyicha Dastur, Bolalar jamg`armasi singari ixtisoslashgan muassalarni o`z tarkibiga birlashtirishga muvaffaq buldi. O`zbekiston 1992 yil fevral oyida duneda
tanslikni mustaxkamlash, inson xukuklarini himoya qilish buyicha katta tadbirlarni amalga oshiraetgan mufuzli xalqaro tashkilot – Evropada Xavfsizlik va Xamkorlik Tashkilotiga (EXHT) a`zo bo’lib kirdi.
O`zbekiston Respublikasi bir qator ixtisoslashgan nufuzli xalqaro iqtisodiy, ilmiy-texnika va madaniy tashkilotlar Jahon iqtisodiy xamkorlik tashkiloti, Jahon Banki, Xalqaro valyuta jamg`armasi Evropada tiklanish va taraqqiet banki, Xalqaro mehnat tashkiloti, xalqaro pochta ittifoqi, Jahon sog`likni saqlash.
Xalqaro Olimpiya Kumitasi, Osiyo va Tinch okean xavzasi buyicha iqtisodiy va ijtimoyi
komissiya, Markaziy Osiyo mamlakatlari iqtisodiy xamkorlik tashkiloti, Bajxonalar xamkorligi Kengashi, BTMning ta`lim, fan va madaniyat buyicha Kumitasi (YuNESKO) va boshqa tashqilotlar a`zosidir.
O`zbekiston o`z taraqqietida, shuningdek tashqi siesiy alokalarida Amerika Kushma Shtatlari bilan xamkorlikka katta e`tibor bermokda. 1992 yilda Toshkent va Vashingtonda elchixonalar ochildi.
O`zbekistonda 1996 yil boshlarigacha amerikalik sarmoyadorlar ishtirokida 200 ta uzbekamerika kushma karxonalari tashkil topdi va faoliyat kursatdi. Bular orasida Navoyi viloyati Zarafshon vodiysidagi, Muruntovda AQSh ning N`yumont Mayning Korporatsiyasi bilan xamkorlikda tog` jinslaridan oltin va kumun ajratib oluvchi kushma korxonasi bor.
Sunggi yillarda O`zbekistonning AQSh bilan tashqi savdo munosabatlari ortib bormoqda. Masalan, 1998 yilda O`zbekistondan chikarilgan bulsa, shu davr mobaynida AQSh dan 242,9 mln. dollarlik maxsulot isport qilib olindi e`tibor olindi. O`zbekiston kupgina mantakaviy tashkilotlar, chunonchi, Evropa Ittifoqi, Nato, EKO, Islam konferentsiyasi, kushilmaslik xarakati va boshqalar bilan xam samarali xamkorlik qilmoqda.
O`zbekiston O`rta Osiyo davlatlari bilan Turkiya, Pokiston, Eron tomonidan tuzilgan iqtisodiy xamkorlik tashkilotiga a`zo bulib kirdi va Trans Osiyo temir yo`li kurilishida faol ishtirok etmoqda. Tashqi iqtisodiy alokalarda respublikamiz iqtisadietiga xorijiy sarmoyalarning tuxtovsiz kirib kelishni ta`minlamoqda. O`zbekiston xukumati Kanada, XXR, Turkiya, Gollandiya, Germaniya, Shveytstsariya banklari va firmalari bilan 1,5 milliard AQSh dollari hajmida 32 ta yirik kredit bitimi tuzdi va ular amalga oshmaqda.
Sobiq SSSR parchalanib ketganday so`ng, 1991 yilning dekabrida Mustaqil davlatlar Xamdustligi tuzildi. O`zbekiston xamdustlik g`oyasini kullab, uning ta`sis etuvchilaridan biri bulib bu tashkilotga a`zo mamlakatlar bilan iqtisodiy va savdo aloqalarini mustahkamlasi borasida faol ish olib bormoqda.
Davlatimizning tashqi siesatda Xamdustlik mamlakatlari bilan ikki tomonlama xamkorlikni yo`lga kuyish va rivojlantirishga alohida ahamiyat berilmoqda. Rossiya, Ukraina, Belarus`, Moldova, MDH ning boshqa mamlakatlari bilan siesiy, savdo, iqtisodiy va boshqa sohalarda ikki tomonlama shartnomalar imzalanib uzaro manfaatli xamdustlik asoqalar uchun mustahkam asos yaratildi. O’zbekiston xalqining ma’naviy merosi va milliy madaniyatning tiklanishi.
Muallif: U.S. To’pchiyev, B.N. Mirzayev.
