Rejalash ishlarining mohiyati.
Rejalash ishlarining mohiyati.Loyihadako‘rsatilgan injenerlik inshootini quriladigan joyda shakl va o‘lchami bo‘yicha o‘rnini belgilashda bajariladigan geodezik o‘lchash ishlari majmui inshootni rejalash deyiladi. Rejalash planiy va balandlik bo‘yicha bo‘ladi.
Planiy rejalashda inshootning o‘rni gorizontal tekislikda belgilanadi.
Balandlik bo‘yicha rejalashda esa loyihadagi nuqta va chiziqlarning vertikal tekislikdagi o‘rinlari belginaladi.
Loyihani joyga ko‘chirishda quyidagi xujatlardan foydalaniladi:
- Joyning topografik plani va inshootning 1:5000 – 1:500 masshtabli general plani .
2.Inshootning bo‘ylama va ko‘ndalang profillari. - Inshoot loyihalangan joyning vertikal holatini tasvirlovchi vertikal planirovka plani.
- Qurilishdagi geodezik tayanch punktlar vedomosti va ularning o‘rnashish sxemasi.
- 1:500 – 1:1000 masshtabdagi ish chizmalari.
Bulardan tashqari, ishga chiqish oldidan har qaysi ish mohiyati va ishlash usulini aks ettiruvchi rejalash chizmasi ham bo‘lishi kerak. Inshootlarni rejalash ishlari berilgan burchaklar, chiziq uzunliklari, nuqtalar balandliklari, chiziq va tekisliklar nishabliklarini joyga ko‘chirish ishlarini o‘z ichiga oladi. Inshoot loyihasini joyga ko‘chirish uchun kerakli qiymatlar loyihalashda tuziladigan rejalash chizmalarida ko‘rsatiladi.
Texnik jihatdan loyihani joyga ko‘chirish gorizontal va vertikal s’yomkalar uchun bajarilgan amallarni teskari tartibda olib borishdan iborat bo‘ladi. Agar s’yomkada va plan tuzishda yer turlari va ularning chegaralari va boshqa tafsilot elementlari planga tushirilsa, loyihani joyga ko‘chirishda esa bu chegara va tafsilot elementlari plandan joyga ko‘chiriladi. Buning uchun kerakli bo‘lgan chiziq uzunliklari va boshqa qiymatlar plandan olinadi.
Tafsilotni s’yomka qilish usullari aylanish usuli, chiziqda o‘lchash, to‘g‘ri burchakli va qutb koordinatalar, burchakli va chiziqli kestirmalar usullari loyihani joyga ko‘chirishda ham qo‘llaniladi. Nuqtalar balandliklari va chiziqlar nishabliklarini joyga ko‘chirish nisbiy balandliklarni joyda yasashdan iborat bo‘ladi.
Loyihani joyga ko‘chirishda inshootni qidiruv va loyihalash uchun barpo etilgan geodezik tayanch tarmokla-ri punktlaridan foydalaniladi, zarur bo‘lsa, ular aniqligi inshootni qurish uchun etarli zichlikkacha rivojlantiriladi.
Loyihaviy gorizontal burchakni va chiziq uzunligini joyga kuchirish
YOpiq, notekis katta maydonli erlarda inshootlar o‘qi siniq chiziqlardan iborat bo‘lganda loyio‘a geodezik asos yoki mavjud punktlarga nisbatan burchak va chiziq uzunliklarini yasash orqali joyga ko‘chiriladi.
Loyihaviy nuqtaning joyidagi o‘rni ko‘pincha qutb koordinatalari usulida A nuqtada loyihaviy β burchakni va loyihaviy Aa = S masofasini yasashdan iborat
O‘ng β burchakni yasash uchun teodolit boshlang‘ich A nuqtaga o‘rnatiladi, alidada va limb nolinchi shtrixlari tutashtiriladi va limbni (alidada bilan) burash orqali ko‘rish trubasi boshlang‘ich yo‘nalish bo‘yicha V nuqtaga qaratiladi. Keyin alidada bo‘shatilib, uning shtrixi burchak kattaligini belgilovchi limb shtrixi bilan tutashguncha buraladi. Bunda ko‘rish trubasi № nuqtaga yo‘nalgan bo‘ladi. Rejalash ishlarining mohiyati.
Muallif: A. Ganiyev.
