A.P.Chexovning Garov hikoyasi tahlili insho. 11-sinf Adabiyot fanidan imtihon biletlari, javoblari>>
A. P. Chexovning “Garov” hikoyasi haqida insho
Kirish.
Adabiyot inson qalbidagi eng nozik kechinmalarni ifoda etuvchi, uni hayot haqiqatlariga yuzlashtiruvchi vositadir. A. P. Chexov – inson ruhiyati, jamiyatdagi axloqiy ziddiyatlarni o‘ziga xos yumshoq, lekin ta’sirchan tarzda yoritgan buyuk yozuvchilardan biridir. Uning “Garov” nomli hikoyasi hayot mazmuni, ma’naviyat va moddiy boylik o‘rtasidagi muvozanatni izlash haqida chuqur falsafiy asardir. Ushbu hikoya orqali muallif inson erkinligi, axloqiy tanlov va ruhiy yuksalish masalalarini o‘rtaga tashlaydi.
Asarning mazmuni.
Hikoya boy bankir va yosh huquqshunos o‘rtasidagi bahsdan boshlanadi. Ular o‘lim jazosi va umrbod qamoqning afzalliklari haqida munozara qilishadi. Huquqshunos umrbod qamoq jazosi hayotdan mahrum qilishdan yaxshiroq deb hisoblaydi va buni isbotlash uchun 15 yil davomida izolyatsiyada yashashga rozi bo‘ladi. Bankir unga bu sinovdan muvaffaqiyatli o‘tsa, katta miqdorda pul berishga va’da beradi. 15 yil davomida huquqshunos o‘z ustida ishlaydi: u diniy, ilmiy, badiiy adabiyotlarni o‘qib, ruhiy jihatdan ulg‘ayadi. Yakunda u boylikdan voz kechadi, bankir esa uning bu qarori oldida hayratda qoladi.
Obrazlar talqini.
Hikoyadagi ikki asosiy obraz – bankir va huquqshunos – ikki xil dunyoqarashni ifodalaydi. Bankir pulni hayotning eng muhim qadriyati deb hisoblaydigan, kuchli, lekin o‘zgaruvchan shaxsdir. Huquqshunos esa dastlab hayotni soddaroq tushunadi, ammo izolyatsiya davomida ichki o‘sishga erishadi. U vaqt o‘tgan sayin pulga bo‘lgan ehtiyojdan voz kechib, ma’naviy erkinlikni tanlaydi. Bu orqali muallif haqiqiy ozodlik nafaqat tashqi erkinlik, balki ichki yuksalish orqali kelishini ko‘rsatadi.
Hikoyaning mazmun-mohiyati.
“Garov” hikoyasi oddiy voqeaga asoslangan bo‘lsa-da, chuqur ma’naviy, axloqiy va falsafiy g‘oyalarni o‘zida mujassam etadi. Chexov voqealarni murakkab syujetlarsiz, lekin har bir tafsilotga ma’no yuklab, sodda tarzda taqdim etadi. Hikoya davomida insonning ruhiy o‘sishi, boylikka qaramlikning mohiyatsizligi, yolg‘izlikda anglangan haqiqatlar tasvirlanadi. Har bir voqea o‘zida katta hayotiy saboqni aks ettiradi. Ayniqsa, huquqshunosning yozgan maktubi – asarning kulminatsion nuqtasi bo‘lib, unda inson o‘zligini anglagani, boylikdan yuksak turgani ifodalanadi.
Xulosa.
Chexovning “Garov” hikoyasi zamonaviy inson uchun ham dolzarbdir. Bugungi kunda ham ko‘plab odamlar moddiy ne’matlarni hayot maqsadi deb biladi, biroq bu hikoya orqali inson o‘zini anglagan, ruhiy boylikka erishgan taqdirdagina chinakam erkin va baxtli bo‘lishini tushunadi. Asarda aks etgan voqealar nafaqat o‘quvchini hayratlantiradi, balki uni o‘z hayoti haqida o‘ylashga, qadriyatlarini qayta ko‘rib chiqishga undaydi. “Garov” hikoyasi – bu insoniylik, vijdon va ma’naviyat haqida teran bir mushohada.
Tavsiya etamiz: Men sevgan roman «Chinor» romani insho
manba.
